Ngồi viết lách

Viết hôm mùng 8:

Tối qua xếp quần áo vào vali, Bi ngô rất hớn hở xếp đồ hộ bố, bố đùa Bi là: “Hay bố cho Bi vào vali luôn nhé”, Bi nhìn bố mắt sáng lên, không nói gì rồi chạy vào phòng bảo mẹ: “Mẹ ơi bố bảo là cho con vào vali luôn”, ý là ra hỏi ý kiến mẹ để xin phép đi cùng bố, ôi cưng lắm ý huhu, ước gì bố có thể đem Bi theo.

Continue reading “Ngồi viết lách”

Give your child a better life through language

http://thirtymillionwords.org/book/

Many of us remember our parents, grandparents or perhaps older siblings reading bedtime stories to us. These were tales (câu chuyện) of mystical (huyền bí) creatures (sinh vật), talking trees, beautiful faeries (bà tiên) and fearless (can đảm) heroes on great adventures.

But what is this fairytale (truyện cổ tích) world good for?

Reading and telling stories to our children fosters (bồi dưỡng) their inclination (xu hướng) toward imagination and, eventually, speech. But you may not have known just how important a positive early language environment is for the development of speech – and for future academic success.

In these blinks, you’ll learn how a child’s brain is wired and how language plays a central role in the information of their neuronal network. You’ll discover how talking to your children paves (mở đường) the way for future academic achievement and how you, as a parent, can exert (gắng sức) a positive influence.

You’ll also learn:

  • why a child’s neurons are similar to freestanding (đứng tự do) telephones poles
  • why it become more and more difficult to learn new languages as we grow older
  • why it’s worthwhile (đáng giá) to speak at least 2000 words to your children every day.

 

Nói sao cho trẻ nghe lời

Và nghe sao cho trẻ nói?

Có sách đấy, hãy đọc sách.

The only way to get through to a child and change their behavior is to acknowledge their feelings.

Pictures this: you’re shopping for groceries (hiệu tạp hoá) with your five-year-old and he suddenly starts shrieking (hét) “I’m hungry! I want food now!” What do you do? Many of us would succumb (không chống nổi) to shouting back at him or snap (giọng chua cay) and tell him to shut up. But we he listens? No. He’ll keep on screaming!

Instead of blaming (đổ lỗi) the child, what can you do to pacify (làm dịu) the situation?

A lot of time, kids don’t listen to their parents because their feelings aren’t being acknowledged (nhìn nhận). A child’s behavior is tied (bị rằng buộc) to how he or she feels, and often when we communicate with a child, we don’t address this.

Demanding that your child be quiet in the supermarket overlooks his feelings. After all, behind his tantrum (cơn giận) lies (dối trá) hunger and probably frustration (sự thất bại) at being ignored. Your child cannot see why he should behave well when he feel so bad.

The only way to get through to him is to accept and address his feelings. You can start with an acknowledgment of how he feels – this shows you are listening. This can be as easy as “I realize you are hungry, it has been a while since breakfast, huh?” or you can playfully  (tinh nghịch) grant (tặng) him his wish in fantasy: “If I could do magic, I would click my fingers and pluck a burger out of the air!”

Remember to be honest, though. Don’t try to acknowledge his feelings if you don’t understand what they are, as he will pick up on this and think you aren’t listening to him, which will add more fuel to the fire.

But what if you try to the tactics above and you can still feel yourself getting angry? What can you do about it?

 

Trẻ em Việt Nam sang Mỹ học như thế nào?

Cần gì tốn tiền mỗi năm mấy nghìn đoàn công chức đi “tham quan học hỏi”, ngồi im ở nhà học hỏi trên youtube là được rồi nhà mấy chế.

  • Em bé xinh xắn quá, cute dễ thương hết biết luôn 😀
  • Trường tiểu học gì mà rộng vãi đạn, chơi nguyên nhà một tầng không cần phải lên tầng 2 luôn

Đừng quát tháo cáu gắt với trẻ con

PHẦN I. Bớt nói “đừng” để trẻ được hồn nhiên

Trẻ từ 4 đến 6 tuổi thường bị la mắng

“Dạo gần đây tôi thấy có nhiều bậc cha mẹ hiếm khi la mắng con cái.”

“Cha mẹ không la mắng con cái là không được rồi.”

Đó là những ý kiến mà tôi vẫn thường nghe thấy, cứ 10 người thì có tới 9 người cùng điểm này.

Nhưng mỗi lần nghe thấy những lời nhận xét đó, tôi lại tự nhủ: “Họ mới chính là những người thiếu hiểu biết.” Tại sao ư? Vì thực tế cho thấy điều hoàn toàn ngược lại. Continue reading “Đừng quát tháo cáu gắt với trẻ con”

Ngủ ăn chơi

Bi ngô dạo này, mà thực ra là lâu rồi, cứ tối đến giờ đi ngủ là làm đủ trò đến trì hoãn việc ngủ. Nào là đòi đi đánh răng, đòi uống nước, đòi nọ đòi kia. Dung thì chỉ có một cốc kiên nhẫn mỗi ngày, ban ngày dùng nhẵn rồi tới tối không còn đủ kiên nhẫn nữa, Bi nhõng nhẽo qúa là lại quát to nói to. Vấn đề là thế này, việc Bi ngô phiền hà chuyện đi ngủ, không phải do Bi hư, mà do bố mẹ tạo ra thói quen như thế cho Bi. Như những nhà rèn thành công việc tự ngủ từ bé cho con, thì rõ ràng là không có những màn nhõng nhẽo quát tháo như Bi. Còn Bi thì vẫn kiểu truyền thống, lúc bé mẹ cho ti để ru ngủ thì không thể nào lúc lớn lại tự ngủ ngoan được. Muốn ngoan thì vẫn phải rèn luyện mà thôi.

Hôm nay đưa Bi đi tiniTown ở IPH chơi, vì cứ hứa với Bi là cho đi cầu trượt nhà bóng làm nó háo hức mấy tuần rồi. Lượn qua công viên Nghĩa Đô, 10h sáng mà đã đông nghìn nghịt, HN qủa là thiếu chỗ chơi quá, thôi tuần sau khéo phải cho Bi về nông thôn chơi.

Cái bọn tiniTown khốn, gía vé thì đã tăng lên 100k, mà còn bán kèm combo nước kẹo khỉ lợn gì ấy, mà bắt buộc mua cái combo đó, làm cho gía vé lên 125k. Xong vào lấy nước trong combo đó thì lại xếp hàng dài ra mà chờ, thật là lũ khốn nạn. Việc tăng gía thì ok, 100k mà vẫn đông không có chỗ mà chơi, khéo phải tăng gía gạo lên 200k. Nhưng mình rất căm cái combo khốn nạn bắt buộc mua kèm. Tổ sư nó.

 

“Lần sau có gì có chia đôi không?”

Hơn 6h tối, mọi nhà đã lên đèn, có tiếng trẻ con khóc bên hàng xóm, rồi tiếng người mẹ quát tháo con, đứa con trai chắc tầm 3-4 tuổi, khóc nức nở, rồi tiếng người mẹ hỏi “lần sau có gì có chia đôi không?”, thằng cu vừa khóc nấc lên vừa trả lời “không” :)) Mẹ nó càng quát to tợn, còn nó thì càng khóc to, mẹ nó hỏi đi hỏi lại “lần sau có gì có chia đôi không? chia cho chị nữa chứ, có chia đôi không?”, thằng con thì vừa khóc vừa kiên định trả lời “không”. Sau một hồi thì cũng yên tĩnh trở lại.

Đứa trẻ, bị mẹ quát, thì khóc, vì nó sợ, có thể nó bị đánh nữa, nhưng nó không hề hiểu tại sao phải “chia đôi”, tại sao lần sau có gì lại phải chia đôi? Tại sao vậy? Bà mẹ thì chỉ thích nhanh chóng có kết quả, nhanh chóng có một sự phục tùng vô điều kiện, thể hiện uy quyền, quyền lực tối thượng của mình bằng cách quát to, quát to hơn nữa, đánh đau, đánh đau hơn nữa. Không có sự giải thích nào, không có lý do nào thuyết phục đứa trẻ để nó “chia đôi” hết.

Ví dụ sinh động bên nhà hàng xóm làm mình nghĩ tới một note của Tùng Hà, đại loại thế này:

Khi cuộc đời giáng xuống chúng ta những hình phạt không thể dự đoán trước và cũng không một lời giải thích cho những gì đang diễn ra (tệ hơn là có giải thích nhưng là dối trá), chúng ta sẽ dần quen với cảm giác bất lực có điều kiện – tức là cứ khi nó xảy ra, chúng ta quả thật chỉ còn biết im lặng và cam chịu.
Năm 1967, hai nhà tâm lý học Martin Seligman và Steve Maier tiến hành một thí nghiệm nổi tiếng mà có thể làm phật lòng những người yêu động vật. Hai chú chó, tôi tự đặt tên chúng lần lượt là VẤT VẢ và TỘI NGHIỆP, tham gia vào thí nghiệm không lấy làm thoải mái cho lắm.
VẤT VẢ được đưa vào một căn phòng nhỏ có một chiếc công tắc trong tầm với. Khi thí nghiệm bắt đầu, thỉnh thoảng VẤT VẢ sẽ nghe thấy một tiếng chuông và rất nhanh sau đó, nó bị một cú sốc điện nhẹ – đủ làm nó ngạc nhiên và thấy khó chịu. Một thời gian sau, VẤT VẢ nhanh chóng nhận ra quy luật cứ sau tiếng chuông là mình sẽ bị điện giật, nên cứ khi nghe thấy, nó cuống cuồng chạy khắp phòng hòng tìm cách thoát khỏi dòng điện. Và cũng rất nhanh chóng, nó tiếp cận được chiếc công tắc, tắt đi và từ đó mọi chuyện thế là ổn. Đối với chú chó, học được quá trình này không phải dễ dàng gì, vì vậy chú tên là VẤT VẢ.
TỘI NGHIỆP cũng được đưa vào căn phòng với thí nghiệm sốc điện tương tự. Chỉ khác là TỘI NGHIỆP sẽ không được nghe thấy tiếng chuông báo trước và trong phòng cũng không có công tắc tắt nguồn điện nào cả. Tất cả TỘI NGHIỆP nhận được là thỉnh thoảng lại bị điện giật.
Trong quá trình thí nghiệm, VẤT VẢ và TỘI NGHIỆP sẽ nhận được số lượng những cú sốc điện bằng nhau, trong thời gian đủ để cả hai thích nghi được với căn phòng của mình. Điểm khác biệt duy nhất ở chỗ VẤT VẢ tiếp cận được thông tin để kiểm soát khó khăn, còn TỘI NGHIỆP thì không.
Tiếp sau đó, cả hai lần lượt được đưa tới cùng một khoang hình thoi được ngăn đôi và có rào chắn thấp ở giữa – đủ để nhảy qua. Tại đây thỉnh thoảng sẽ có ánh sáng đỏ lóe lên dưới sàn, tiếp đó vài giây là một cú sốc điện như thí nghiệm ban đầu đến từ nửa mặt sàn mà chú chó đang đứng – điều này có nghĩa nếu VẤT VẢ hoặc TỘI NGHIỆP kịp nhảy sang nửa sàn bên kia, chúng sẽ không bị điện giật. Và hãy xem mỗi chú chó sẽ làm gì?
VẤT VẢ với kinh nghiệm có được từ căn phòng có kiểm soát, sau một thời gian đã tìm ra điều mình cần, mỗi khi ánh sáng lóe lên, chú nhảy qua sàn bên kia với vẻ mặt vừa căng thẳng vừa vui sướng (chó có lẽ là một trong những loài thể hiện cảm xúc tốt nhất), từ đó trở đi chú hầu như không phải chịu thêm cú sốc điện nào.
Còn TỘI NGHIỆP thì sao, kết quả vừa thú vị vừa đáng buồn – nó chui vào góc sàn nằm rên rỉ và khẽ rên lên mỗi khi cú sốc điện tới, và không thêm một chút động thái nào khác. Trải nghiệm tới từ căn phòng đầu tiên đã làm nó không nhận ra mối quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả, và lối mòn tư duy này tiếp tục lặp lại ở khoang phòng thứ hai, nơi mà lẽ ra nó có thể tránh mọi sự khó chịu. Môi trường từ căn phòng đầu tiên đã tước đi khả năng thích nghi và dự đoán, TỘI NGHIỆP đã chọn cách bất lực trong cách tiếp cận khó khăn của cuộc sống nói chung.
(Lời dẫn và mô tả thí nghiệm được dẫn trong trong cuốn sách “Phi lý trí”, tác giả Dan Ariely)

Người mẹ có lẽ không biết rằng bà nên giải thích với đứa bé những lý do về việc tại sao cần “chia đôi”, có thể bà không đủ lí do thuyết phục để giải thích? Khả năng lớn hơn là bà coi thường nhận thức của em bé 3 tuổi, cho rằng giải thích chẳng ích gì. Thật sự sai lầm, sai lầm chính là điểm đó. Dù đứa bé 3 tuổi hay 3 tháng tuổi, nó vẫn cần những lời giải thích, nó sẽ hiểu một cách từ từ, nhưng thứ nó cần là lời giải thích một cách nghiêm túc, chứ không phải quát mắng hay đánh đập. Bi ngô nhà mình, không ai dạy nó banana là quả chuối hết, xem clip minions trên youtube, thấy con minions cầm quả chuối và kêu banana, sau khoảng vài lần hoặc vài chục lần gì đó, Bi ngô tự biết banana là quả chuối. Hoặc xem abc song, có ngôi sao, và trong clip đọc star, khi bố mẹ đọc truyện về giáng sinh, có cây thông, có ngôi sao trên đỉnh cây thông, Bi ngô chỉ ngôi sao và nói “star”, không cần bố mẹ phải dạy chi hết. Nhận thức của một em bé là tuyệt vời. Nếu có điều kiện, nó có thể học song song 2-3 ngôn ngữ một lúc.